Το δίκιο μου

Στίχοι: Οδυσσέας Ιωάννου
Μουσική: Θέμης Καραμουρατίδης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώτα Νέγκα

Όταν ακούω για πρώτη φορά ένα τραγούδι, είτε αυτό είναι στο ραδιόφωνο, είτε κάπου αλλού, κατά ένα μεγάλο ποσοστό μπορώ να καταλάβω ποιος το έχει γράψει. Αυτό μπορεί το διακρίνει κάποιος από τις λέξεις που χρησιμοποιεί ο κάθε στιχουργός, από το μέτρο, και φυσικά από τον εκάστοτε ερμηνευτή, από τις τυχόν συνεργασίες δηλαδή που είχε στο παρελθόν.
Στο συγκεκριμένο τραγούδι όμως έπεσα έξω. Δεν είχα τον Οδυσσέα Ιωάννου για ένα τόσο λαϊκό κομμάτι, και για ένα τόσο λαϊκό στίχο. Ήταν μια ευχάριστη έκπληξη όταν έμαθα ότι εκείνος έγραψες τους στίχους! Είχε λίγο καιρό να γράψει κάτι που να μου αρέσει και αυτό ήταν και είναι μια καλή ανάσα! Φυσικά και κατά καιρούς γράφει ωραία λαϊκά κομμάτια, αλλά αυτό είναι το κάτι άλλο!

Εγώ έχω το δίκιο μου κι εσύ τον κόσμο όλο

…ένα από τα γνωρίσματα των λαϊκών τραγουδιών είναι πως τα λένε “φάτσα φόρα”, πολύ ωραίο ξεκίνημα, σαν να σε πιάνει από το λαιμό
νομίζεις θα βρεθούμε στα μισά

…και επίσης μια πολύ καλή συνέχεια του προηγούμενου στίχου
μιλάω με τον ίσκιο μου τρομάζω με το ρόλο
…στο πρώτο μισό του στίχου φαίνεται το στοιχείο της μοναξιάς, και στο δεύτερο μισό, το στοιχείο πως όλοι μας σε αυτήν τη ζωή έστω και για μια στιγμή έχουμε παίξει κάποιο ρόλο, έχουμε υποδυθεί δηλαδή κάποιον έξω από εμάς, χωρίς να βρισκόμαστε στο θέατρο, αλλά στη ζωή
κοιμάμαι με τα μάτια μου ανοιχτά
…μια πολύ ωραία αντίθεση, μιας και αυτό –λογικά– δεν γίνεται, αλλά δεν παύει να είναι ακόμα ένας ωραίος στίχος

Εμένα με φωνάζουνε με το μικρό μου μόνο

…επίσης η ομοιοκαταληξία που μοιάζει από πριν, δηλαδή το “όλο”, “ρόλο” και τώρα το “μόνο” δυναμώνει ακόμα περισσότερα το τραγούδι μελωδικά
η σκούφια μου κρατά απ’ το
πουθενά
…πάρ’ τη σκούφια σου και βάρα με, ένα πράγμα.. είναι πολύ προφορικό το τραγούδι, τις λέξεις αυτές μπορούμε να τις ακούσουμε οπουδήποτε
κι εσένα που σε ήξερε κι η πέτρα που σηκώνω
τρομάζεις όταν έρχομαι κοντά

…για να αναλυθεί αυτός ο στίχος πρέπει να διαβαστεί όλος μαζί, στην μεν τραγουδίστρια, στην γυναίκα στην συγκεκριμένη περίπτωση, δεν την ξέρει κανένας και στον δε “εσύ” τον ξέρουν όλοι, μα όταν πλησιάζει η “άγνωστη” φεύγει μακριά, μου θυμίζει το όλο σκηνικό σενάριο από ελληνική ταινία, ασπρόμαυρη κιόλας, όπου εκεί οι διαφορές μεταξύ φτωχού και πλούσιου ήταν ακόμα μεγαλύτερες

Εγώ μετράω τα ρέστα μου να βγάλω κι άλλο μήνα
…πολύ οπτικός αυτός ο στίχος, σαν να τον βλέπεις και σαν να τον ακούς, μιας και τα ρέστα άρα τα νομίσματα έχουν ήχο
ανοίγω και δε βλέπω ουρανό

…και αυτός πολύ καλός στίχος, μιας και όλοι μας δικαιούμαστε να βλέπουμε τον ουρανό, τα αστέρια, αλλά υπάρχουν κάποιες καταστάσεις που δεν μας το επιτρέπουν
εσύ έχεις στο πιάτο σου ολόκληρη
Αθήνα
…αυτό το “σου” είναι ολόκληρος κόσμος! Καλά να βλέπεις πολύ καλή θέα και να την έχει πιάτο την Αθήνα, αλλά και στο ακριβό σου πιάτο μέσα;
ανοίγεις και χαζεύεις το κενό
…είναι τρομερές οι αντιθέσεις που δημιουργούνται σε αυτό το τραγούδι, μέσα σε δέκα συλλαβές όλη η ζωή

Εγώ έχω το δίκιο μου κι εσύ τον κόσμο όλο
νομίζεις θα βρεθούμε στα μισά
μιλάω με τον ίσκιο μου τρομάζω με το ρόλο
κοιμάμαι με τα μάτια μου ανοιχτά

Εμένα με φιλήσανε στο στόμα οι ανάγκες
…μου είπαν έλα εδώ εσύ μικρή, έλα να γνωρίσεις και εμάς, τη μοναξιά, τη δυστυχία και αφού μας γνωρίσεις τόσο θα σε φιλήσουμε κιόλας!
την έκανα τη βόλτα στα βαθιά
…συνεχίζει μεστά η αμεσότητα και η λαϊκότητα
κι εσένα το ταξίδι σου δυο καρφωμένες ράγες
νομίζεις ότι πήγες μακριά
…νομίζω πως η φράση “δυο καρφωμένες ράγες” είναι η καλύτερη του τραγουδιού! Επιτυγχάνεται για ακόμη μια φορά η αντίθεση, αλλά και η κλιμάκωση, όσο προχωράει και κυλάει το τραγούδι γίνεται ακόμα πιο έντονο, πιο δυνατό!

Εγώ μετράω τα ρέστα μου να βγάλω κι άλλο μήνα
ανοίγω και δε βλέπω ουρανό
εσύ έχεις στο πιάτο σου ολόκληρη Αθήνα
ανοίγεις και χαζεύεις το κενό
…θα το ξαναπώ για ακόμη μια φορά, θα μπορούσε πολύ εύκολα να είναι κάποιο soundtrack από μια παλιά ελληνική ταινία, έχει όλα τα στοιχεία, τον πόθο, την φτώχεια, την αντίθεση, την μιζέρια, την κακοπέραση, αλλά και την ελπίδα. Φυσικά, είναι κι ένα τραγούδι με πολιτική χροιά και με πολλά πολιτικά μηνύματα. Όμως, όλα γυρίζουν γύρω από την αγάπη. Πολλές φορές δεν αρκεί μόνο η αγάπη, υπάρχουν και άλλα ζητήματα, όπως εδώ, που μας φέρνει αντιμέτωπους αρχικά με τον εαυτό μας και πιο μετά με την κοινωνία και τις ταξικές διαφορές.

Θα κλείσω με μία ευχή, ας μη ψάχνουμε για δίκαιο και άδικο, ας είναι το αυτονόητο η καλύτερη λύση και να μην πάψουμε να προσπαθούμε ποτέ για αυτό που θέλουμε.

_

Το άρθρο γράφτηκε 3.9.2014 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Ηλεκτρικός Θησέας

Στίχοι: Δημήτρης Βάρος
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φωτίου & Παύλος Σιδηρόπουλος

Στο παρόν τραγούδι καταλυτική ήταν η βοήθεια του φίλου Φραγκίσκου Βασιλείου.

Με κάτασπρο πανί ένα καράβι απ’ το πενήντα έχει να φανεί
και συ βιδώθηκες μες στο λιμάνι με ανθοδέσμη που ‘χει μαραθεί.

…Ο Θησέας ξεκίνησε με το “καράβι” από την Αθήνα προς την Κρήτη για να βρει και να σκοτώσει τον Μινώταυρο. Ο Μινώταυρος σκότωνε κάθε εννιά χρόνια, εφτά νέους Αθηναίους και εφτά νέες Αθηναίες, σύμφωνα με μια ποινή που είχε ορίσει ο βασιλιάς Μίνωας. Πριν το ταξίδι ο Θησέας κι ο πατέρας του, ο Αιγέας, συμφώνησαν πως αν καταφέρει και γυρίσει ζωντανός, το καράβι θα έχει άσπρα πανιά. Σε αντίθετη περίπτωση θα έχει μαύρα. Στον παραπάνω στίχο, το πενήντα, σηματοδοτεί τη λήξη του εμφυλίου πολέμου, στον οποίο νίκησαν οι δυνάμεις που μέχρι σήμερα έχουν την εξουσία. Το καράβι δεν φάνηκε ακόμα, διότι ο Θησέας δεν έχει σκοτώσει τον Μινώταυρο που μας εξουσιάζει. Τα χρόνια περνούν, αλλά, πολλοί περιμένουν αυτό το καράβι με τα άσπρα πανιά κι ας “έχει μαραθεί η ανθοδέσμη”.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί
ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

…Η Αριάδνη ήταν η κόρη του Μίνωα που ερωτεύτηκε τον Θησέα. Ήταν αυτή που τον βοήθησε καταλυτικά για να βγει από το λαβύρινθο του Μινώταυρου. Ο μίτος της Αριάδνης ήταν το κάτι παραπάνω για να μπορέσει ο Θησέας να φέρει εις πέρας την αποστολή του. Ο “Ηλεκτρικός Θησέας”, είναι ο σύγχρονος Θησέας. Είναι ο σύγχρονος ήρωας της καθημερινότητας ή ο λαός που παλεύει για να σκοτώσει τον «Μινώταυρο», αυτόν δηλαδή που τον καταπιέζει και ευθύνεται για τα δεινά και τις αδικίες που έχει προκαλέσει στη κοινωνία. Ωστόσο σύμφωνα με τον στίχο, αυτός βρίσκεται παγιδευμένος μέσα σε “πηγάδι”, θέλοντας να μας πει ότι ο «Ηλεκτρικός Θησέας» είναι σε αδράνεια κι εγκλωβισμένος. Με την “Αριάδνη” παρομοιάζεται «αυτός» που μπορεί να βοηθήσει το λαό, ώστε να βγει από το “πηγάδι”. Ωστόσο «αυτός» δεν υπάρχει ή καλύτερα δεν ακούγεται γι αυτό κι “έχει μουγκαθεί”.

Σε εδίκασαν να σπαταλάς τα χρόνια σε μια ζωή χωρίς προοπτική.
…Στίχος απλός και κατανοητός, δυστυχώς πολύ επίκαιρος και διαχρονικός. Όπως λέει, όμως, κι ένα άλλο τραγούδι «Τίποτα δεν πάει χαμένο, στη χαμένη σου ζωή».
Χάνεσαι σαν το γλάρο στην Ομόνοια και όταν ψάχνεις λύση στην φυγή.
…Ξεκάθαρος στίχος κι εδώ. Τα αδιέξοδα προβλήματα μπορεί να οδηγήσουν στα ναρκωτικά
Πληρώνεις όσο-όσο τα διόδια και κομματιάζεσαι στην εθνική.
…Αυτός ο στίχος μπορεί να έχει δύο έννοιες. Η πρώτη, είναι αυτό που αντικειμενικά συμβαίνει όσον αφορά τα “διόδια” και την “εθνική”. Όμως, αν το συνδέσουμε με τον παραπάνω στίχο τα «διόδια» μπορεί να είναι τα χρήματα για την αγορά ναρκωτικών, και η «εθνική» ο άσχημος κι επικίνδυνος δρόμος που οδηγούν.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

…Η επανάληψη είναι η μητέρα της μαθήσεως

Ποιος είναι ισοβίτης στο σκοτάδι ποιος αλαφιάζει δίχως πληρωμή;
…Ο στίχος-ερώτηση στοχεύει κατευθείαν τον ακροατή. Ξαφνικά αντιλαμβανόμαστε ότι ίσως να είμαστε κι εμείς «ισοβίτες». Σίγουρα δεν το θέλουμε κι αισθανόμαστε κάποια ντροπή αν είμαστε κι εμείς ένας απ’ αυτούς που “αλαφιάζουν δίχως να πληρώνονται”. Θα προσπαθήσουμε να βγούμε από το στόχαστρο του στιχουργού γιατί δεν το αντέχει η συνείδησή μας. Εάν αυτό συμβεί, τότε το τραγούδι πετυχαίνει το σκοπό του, απελευθερώνοντας έτσι, την τεράστια δύναμη της τέχνης.
Ποιος σκύβει στους αφέντες το κεφάλι και ποιος τα βράδια κλαίει σαν παιδί;

…Από τους πιο δυνατούς στίχους του τραγουδιού. Στο πνεύμα του προηγούμενου. Στοχοποιεί αυτούς που ενώ βρίζουν τα βράδια όσους βρίσκονται ψηλά και τους καταδειναστεύουν, την ύστατη ώρα π.χ. μιας απεργίας, σκύβουν το κεφάλι. Δυστυχώς ο στίχος αναφέρεται στην πλειοψηφία του ελληνικού λαού.
Ποιος ονειρεύεται πως κάποιοι άλλοι βγαίνουν και κάνουν πρώτοι την αρχή;
…Στοχοποιεί αυτούς που έχουν μάθει να ζουν με τη λογική της ανάθεσης των προβλημάτων τους, σε άλλους. Εδώ πάλι αναφέρεται στην πλειοψηφία του λαού, γι αυτό κι ο στιχουργός επιμένει ότι ο ηλεκτρικός Θησέας βρίσκεται σε πηγάδι.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

Ξανά μέχρι να το κατανοήσουμε.

Ναυάγια ονείρων αρμενίζουν και τα κεφάλια γέμισαν σκουριά.
…Ολόκληρη η στροφή απευθύνεται πάλι στον ακροατή. Του εξηγεί αρχικά ότι τα “όνειρα” που του τάξανε έχουν “ναυαγήσει”. Τα “κεφάλια” αυτών που ευθύνονται για τη σημερινή κατάσταση “γέμισαν σκουριά” θέλοντας να δείξει στον ακροατή το παλιό και γερασμένο κοινωνικοπολιτικό σύστημα που ζούμε.
Στα σούπερ μάρκετ τέλειωσε η ελπίδα και συ κοκάλωσες στη σκαλωσιά.

…Προσπαθεί καθαρά να αφυπνίσει συνειδήσεις. Τα “σουπερ μάρκετ” αντιπροσωπεύουν τη λογική της υπερκατανάλωσης που μας έχουν επιβάλλει μέσω της διαφήμισης. Είναι ο λόγος που για τον στιχουργό “τελείωσε η ελπίδα” ή το γράφει μόνο και μόνο για να προβληματίσει και να ξυπνήσει την εργατική τάξη που “κοκάλωσε στη σκαλωσιά;”.
Πού πήγαν οι τρακόσιοι του Λεωνίδα και τι θα πούμε τώρα στα παιδιά;
…Επίκληση στο συναίσθημα. Δεν θα μπορούσε να λείπει, από ένα έντονα πολιτικό τραγούδι. Προσπαθεί να πιάσει τον ακροατή στο φιλότιμο.
Προσπαθεί να τον πείσει για την αναγκαιότητα του αγώνα και της πάλης, για να αλλάξει αυτός ο κόσμος, ώστε τα “παιδιά” να ζήσουν σ’ ένα καλύτερο μέλλον.

Ηλεκτρικός Θησέας; Και τα λοιπά.
…Απαντάει στην ερώτηση του με ερώτηση. Ο “ηλεκτρικός Θησέας” βρίσκεται σε πηγάδι… με λίγα λόγια ο λαός σήμερα δεν αντιδρά. Σίγουρα ο ακροατής δεν το θέλει αυτό. Θέλει τουλάχιστον να πει στα παιδιά του ότι αντέδρασε. Εάν συμβεί αυτό, ο στιχουργός έχει πετύχει το σκοπό του.

Φοβάσαι ότι θα ‘ρθει καταιγίδα και θα μας πνίξει όξινη βροχή,

…Γενικά το τραγούδι, την εποχή που γράφτηκε, αναφέρεται στην προσωρινή ήττα του εργατικού κινήματος που ακόμα και σήμερα είναι πολύ πίσω από τις ανάγκες της εποχής. Ο παραπάνω στίχος ίσως αναφέρεται στα μικροαστικά στρώματα της κοινωνίας που ανέκαθεν ήταν πιο συντηρητικά.
βάλε σε γυάλα μέσα την πατρίδα και κρύψε την καλά μέσα στη γη.

…Η “γυάλα”, εμένα προσωπικά, μου θυμίζει φυλακή.
Μήπως την ψάχνουν σαν την Ατλαντίδα αφού η Πανδώρα ανοίγει το κουτί;
…Κάποιοι ψάχνουν τη χαμένη πατρίδα την ώρα που η “Πανδώρα” σκορπίζει στην ανθρωπότητα όλα τα δεινά και τις ασθένειες που ήταν κρυμμένες μέσα στο “κουτί”.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μπερδευτεί.
…Εδώ έχουμε αλλαγή ρήματος. Η “Αριάδνη” πλέον “έχει μπερδευτεί”.

Ψηφοθηρία, λόγοι κι εμβατήρια ποτέ δεν έφεραν την αλλαγή
…Η μακροχρόνια εναλλαγή αστικών κομμάτων στην κυβέρνηση κι ο τρόπος που «ψάρευαν» ψήφους οδήγησε τον στιχουργό να βγάλει το παραπάνω συμπέρασμα.
Για αυτό και χάθηκες στα σφαιριστήρια και μες στα γήπεδα την Κυριακή.

…Με αυτόν τον στίχο θέλει να δείξει την απογοήτευση όλων όσων πίστεψαν στην αλλαγή και εξαπατήθηκαν, διότι περίμεναν πως μια κυβέρνηση, χωρίς αυτοί να αγωνιστούν και να κάνουν θυσίες, θα τους έλυνε τα προβλήματα.
Τώρα καθώς κοιτάς τα διυλιστήρια ρωτάς ποιοι σ’ έχουν βάλει στο κλουβί

…Ίσως ο πιο ταξικός στίχος του τραγουδιού. Στοχεύει κατευθείαν την αστική εξουσία, την άρχουσα τάξη, τους βιομήχανους. Μας λέει ξεκάθαρα ότι αυτοί και μόνο αυτοί ευθύνονται για τα προβλήματα του λαού και της κοινωνίας.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει τρελαθεί.

…Εδώ πάλι έχουμε αλλαγή ρήματος. Η “Αριάδνη” τώρα “έχει τρελαθεί”, δείτε πόσο εύστοχα χρησιμοποιεί ο στιχουργός τα ρήματα. Πρώτα γίνεται μουγκή, μετά μπερδεύετε και μετά τρελαίνεται, φυσική ροή των πραγμάτων δηλαδή, τοποθετημένη στο τραγούδι.

Να κλείσεις θες πληγή θανατηφόρα και μες στα νέα ψάχνεις για δουλειά.

…Η οικονομική πληγή είναι μεγάλη γι αυτό οπωσδήποτε πρέπει να βρεις δουλειά.
Τα δάκρυα σου γίνονται μαστίγια και τον λαιμό σου σφίγγουν σα θηλιά.

…Απογοήτευση και θλίψη για όσα σου συμβαίνουν.
Όσα τα κέρδισες με τα μαρτύρια τα παζαρεύουν πάλι στα χαρτιά.

…Όλες τις κατακτήσεις και τα δικαιώματα που κέρδισε η εργατική τάξη με τους αγώνες και τις θυσίες της, έρχονται σήμερα και με έναν νόμο, τις παίρνουν πίσω.
τρέχεις να ψάξεις μες στα καταφύγια και βρίσκεις μιαν αιχμάλωτη γενιά.
…Τα “καταφύγια” κατά την γνώμη μου είναι τα πανεπιστήμια γιατί εκεί υπάρχει άσυλο κι εκεί υπάρχει και η νέα γενιά, η νέα βάρδια της εργατικής τάξης, που της ετοιμάζουν ένα άσχημο μέλλον.

Μια πλαστική ανέμισες σημαία, πίστεψες σ’ έναν άγνωστο θεό
…Ο στίχος εδώ είναι μια άλλη εκδοχή του προηγούμενου στίχου «ψηφοθηρία, λόγοι κι εμβατήρια…».
Κρέμασες το μυαλό σε μια κεραία ειδήσεις σίριαλ και τσίχλα ροκ.
…Τηλεόραση: ειδήσεις, σίριαλ, φθηνό ροκ. Πλύση εγκεφάλου με λίγα λόγια, “τσίχλα ροκ” είναι όλα εκείνα τα γνωστά συγκροτήματα όπου οι τραγουδιστές τους βγαίνουν στα πρωινά και στα μεσημεριανά και τραγουδάνε…
Και πώς θα ξημερώσει άλλη μέρα όταν τα λάθη κλέβουν τον καιρό;
Και πώς θα ξημερώσει άλλη μέρα όταν το ψέμα σέρνει τον χορό;

…Πολλοί δυνατοί στίχοι κι επίκαιροι.

Ζωγράφισε έναν ήλιο στο ταβάνι, μίλησε με τ’ αγέρι της νυχτιάς
και χόρεψε μαζί με τη σκιά σου στους ήχους μιας αδύναμης καρδιάς.

…Απευθυνόμενος στον ακροατή του λέει -με πολύ ωραία λόγια- να προσπαθήσει να χαλαρώσει, να σκεφτεί μόνος κάποια πράγματα, να προβληματιστεί για να απαντήσει στο παρακάτω δίλημμα.
Πάρε τηλέφωνο την μοναξιά σου ή βγες ξανά στον δρόμο της φωτιάς
πάρε τηλέφωνο την μοναξιά σου ή βγες ξανά στον δρόμο της φωτιάς.

…Ή θα μείνεις μόνος σου στην κρίση ή θα βγεις στο δρόμο του αγώνα, να παλέψεις, να ενώσεις κι εσύ τη φωνή σου με τους χιλιάδες, εκατομμύρια σαν κι εσένα, επίσης, τον καλύτερο στίχο μας το φύλαξε για το τέλος! Ένα σύνθημα που θα έπρεπε να ακούγεται από τα ηχεία αυτού του τόπου.

_

Το άρθρο γράφτηκε 10.07.2014 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Διόδια

Στίχοι: Πόλυς Κυριάκου
Μουσική: Σταύρος Σιόλας
Πρώτη εκτέλεση: Σταύρος Σιόλας & Φωτεινή Βελεσιώτου

Δεν υπάρχουν και πολλά λόγια γι’ αυτό εδώ το κομμάτι, για εμένα το πιο όμορφο τραγούδι του 2013!

Τώρα θα δεις τα χρώματα ν’ αλλάζουνε
…ποια χρώματα όμως εννοεί ο στιχουργός; προφανώς για τα σκούρα χρώματα, που συμβολίζουν τη μοναξιά, τη θλίψη, τη μελαγχολία, αλλά αλλάζουν και γλυκαίνουν με κάποιο τρόπο, πώς; θα το μάθουμε παρακάτω…
και τα βουνά να σμίγουν ένα-ένα.
…εδώ περνάμε στην μεταφυσική, μου έρχονται δυο πράγματα ακούγοντας τον στίχο αυτό: πρώτον, άμα δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, θα πάει το βουνό στο Μωάμεθ και δεύτερον άλλο ένα απόφθεγμα για τον έρωτα, πως η αγάπη μετακινεί βουνά
…έχω ξανά πει πως οι στίχοι δεν είναι θεόσταλτο δώρο, δεν κατεβαίνουν ούτε από το πουθενά, ούτε από το άπειρο, όμως έρχονται δειλά-δειλά την στιγμή του γραψίματος, έρχονται στον στιχουργό γεγονότα και καταστάσεις που έχει ζήσει και απλά τα αλλάζει έτσι ώστε να τον βολεύουν στα δικά του “μέτρα”

Άγγελοι σα θνητοί θα σ’ αγκαλιάζουνε

…μοιάζει λίγο με sci-fi ταινία…
εχθροί θα σου μιλούν αγαπημένα.
…όπως και αυτός ο στίχος, έστω κι αν είναι πιο φυσιολογικός

Τώρα θα πιω νερό απ΄το ποτήρι σου
…εδώ όμως ξεπερνάει όλους τους στίχους, μακράν ο καλύτερος στίχος του τραγουδιού, ο πιο απλός, ο πιο κατανοητός στίχος, ο πιο καθημερινός
…τέτοιοι στίχοι είναι που λείπουν από το ελληνικό τραγούδι, θυμίζει την στιχουργική του Γκάτσου, που σε φόρτιζε συναισθηματικά με τις πιο απλές λέξεις

δικά σου θα’ναι πια όσα δεν έχω.
ωραία ανατροπή και εδώ μεταφυσικό, αλλά σίγουρα καλύτερο νόημα από τα άλλα
Θα σπρώξω ουρανό στο παραθύρι σου

…μεταφυσική δεύτερη φύση
κι ό,τι δεν άντεχα θα το αντέχω.
…πολύ πιο κατανοητός στίχος εδώ πέρα, οι στίχοι που πατάνε στη γη όπως αυτός εδώ, απέχουν αρκετά από κάποιον στίχο που σκέφτεσαι ένα δευτερόλεπτο για να καταλάβεις τι εννοεί ο στιχουργός και εν τέλει μπορεί και να μην καταλάβεις ποτέ τι ήθελε να πει

Τώρα θα πιάσω σπίτι στον παράδεισο

…ε νομίζω πως όλοι θέλουμε…
τσάμπα οικόπεδο σε παράλια
…και αυτό καλό είναι, ειδικά στον καιρό της κρίσης
Του έρωτα θα βάλω το πουκάμισο
και θα νικήσω δίχως πανοπλία

…ποίηση, με μια λέξη· και εδώ μοιάζει με μεταφυσική, αλλά οι λέξεις που χρησιμοποιεί ο Κυριάκου μας είναι πιο οικίες, τις φοράμε…
…και ίσως μια απάντηση στον στίχο του Μάνου Ελευθερίου “η πανοπλία που φοράς είναι κι αυτή της συμφοράς και στολισμένη με τα ψεύτικα στολίδια”

Τώρα θα δεις μες στης ψυχής τα υπόγεια
τραπέζι με ψωμί νερό κι αλάτι

…οι τελευταίοι στίχοι συνήθως είναι και πιο δύσκολοι, οι πιο εγκεφαλικοί, έτσι κι εδώ… ουσιαστικά πρώτα γράφονται οι ομοιοκαταληξίες και ύστερα τα άλλα λόγια, αυτό σηματοδοτεί μικρότερο νόημα

τώρα που δεν υπάρχουνε διόδια
…το τραγούδι επίσης έχει πολιτική χροιά, και αυτό είναι πολύ σημαντικό, μερικοί μόνο στίχοι να δίνουν ποιητικές αναφορές στην κοινωνία, στην πολιτική, στην αγάπη
…αλλά εδώ γίνεται η μεγάλη ανατροπή και μεγεθύνει ακόμη περισσότερο το κομμάτι, εδώ ο στιχουργός χρησιμοποιεί την ειρωνεία για να μας επισημάνει πως στην αγάπη δεν υπάρχουν όρια, ούτε σύνορα, ούτε ουρές αναμονής, ούτε πρέπει να πληρώσεις αντίτιμο για να περάσεις από την άλλη, μιας και τα διόδια φυτρώνουν ολοένα με πιο γρήγορο ρυθμό, αλλά…
που πέφτει σαν ζεστή βροχή η αγάπη.
…αλλά η αγάπη πέφτει σιγά-σιγά και κυλάει στα σώματα αυτών που θέλουν να αγαπήσουν και να αφεθούν στα χέρια του άλλου, χωρίς χρονοτριβές, χωρίς διαλείμματα

_

Το άρθρο γράφτηκε 2.5.2014 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Τα μεροκάματα

Στίχοι: Δημήτρης Παπαχαραλάμπους
Μουσική: Χρυσόστομου Καραντωνίου
Πρώτη εκτέλεση: Πάνου Παπαιωάννου

Το εν λόγω τραγούδι κέρδισε το βραβείου κοινού στους φετινούς “Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού”.

Μικρά τα μεροκάματα
τα δωρεάν πιο λίγα

…από τον πρώτο κιόλας στίχο φαίνεται πως θα μας μιλήσει για την σημερινή Ελλάδα, για αυτό που συμβαίνει τώρα
…επίσης, μου θυμίζει τον στίχο του Σ. Κραουνάκη στο «Ζωή νταλίκα κόκκινη», «Τα εργοστάσια μεγάλα, τα μεροκάματα μικρά»

ξεκίνησα χαράματα

…για να ξεκινήσει κάποιος χαράματα, πρέπει να το έχει αποφασίσει από την προηγούμενη, κάτι που σε αυτήν την εποχή δεν συμβαίνει, δεν έχουμε πλάνο, δεν έχουμε ιδέες, δεν έχουμε όρεξη, δεν έχουμε όνειρα, δεν, δεν δεν…
μα πουθενά δεν πήγα
…είπαμε πως αγγίζει την πραγματικότητα, αυτή όμως η εποχή και όρεξη να έχεις δεν βοηθάει να κάνεις κάτι καλό

Φθηνά τα λόγια τα πολλά
και ακριβή μια λέξη

…και κάπου εδώ το κομμάτι απογειώνεται, υπέροχος στίχος, αποτυπώνει ακριβώς το σήμερα και την κοινωνία. Ερωτικός στίχος, αλλά και πολιτικός… από τις βρύσες μας τώρα κυλάει το αμίλητο νερό και έτσι πάψαμε να μιλάμε για τα προβλήματά μας και τις ανησυχίες μας, πάψαμε εν γένει να εκφραζόμαστε! Πραγματικά, δε ξέρω τον ακριβή λόγο, ίσως από φόβο, από ντροπή, ίσως πάλι από συνήθεια!
ποιος αγοράζει ποιος πουλά
…εδώ μια ρητορική ερώτηση…
και ποιος μου τα’ χει κλέψει
…και εδώ πάλι…
…αν και περισσότερο στον τέταρτο στίχο, ο στιχουργός πίεσε την ομοιοκαταληξία να βγει, παρά ήθελε να βγάλει αυτό το νόημα

Δεν είναι που προσπάθησα
όσο κανείς δεν ξέρει
είναι που όσα κράτησα
μου κάψανε το χέρι

Δεν είναι που κουράστηκα
να περιμένω κάτι
είναι που δεν φαντάστηκα
ότι ποτέ δε θα ’ρθει.
…και αυτά τα δύο ρεφρέν και τα άλλα δύο από κάτω, δεν έχουν τόσο μεγάλη έπαρση, σε σχέση με το υπόλοιπο του κομματιού, θα έλεγα πως μπήκαν για να μπουν, δεν έχουν κάτι το ιδιαίτερο για να σε ξεπετάξουν. Βέβαια, δένουν αρμονικά με το νόημα

Μικρά τα μεροκάματα
…αποτελεί αδιαμφισβήτητα ένα από τα σύγχρονα πολιτικά τραγούδια
και οι αγκαλιές πιο λίγες
…γιατί άραγε όσο μικραίνουν οι μισθοί, να λιγοστεύουν και τα χάδια;
σε κοίταξα κατάματα
εσύ όμως δεν με είδες

…παίζει με τις αντιθέσεις ο στιχουργός καθ’ όλη την διάρκεια του κομματιού
…αν προσέξετε, οι πρώτοι στίχοι είναι καλύτεροι από τους άλλους δύο, δεν επιτυγχάνεται δηλαδή, τόσο πολύ η κορύφωση στο συγκεκριμένο τραγούδι…

Φθηνά τα λόγια τα πολλά
και ακριβή μια λέξη
ποιος αγοράζει ποιος πουλά
εσύ που τα έχεις κλέψει

…τελικά από το ποιος… πήγαμε στο εσύ! Βρήκαμε τον “ένοχο”!

Δεν είναι που σε αγάπησα
όσο κανείς δεν ξέρει
είναι που δεν σε κράτησα
ποτέ από το χέρι.

Δεν είναι που κουράστηκα
να περιμένω μόνο
είναι που δεν φαντάστηκα
πως χάθηκε στον δρόμο
…δε θα σχολιάσω εξονυχιστικά εδώ πέρα… θα πω μόνο πως δεν υπάρχει δεύτερη ζωή για να αγαπήσει κάποιος, αν αγαπάς κάτι πηγαίνεις προς το μέρος του, και προσπαθήσεις να κολλήσεις σαν τον μαγνήτη! Διώξτε λοιπόν τους εγωισμούς, το “ε και τι έγινε”, το γαμημένο “αύριο” και αφεθείτε! Όπως λέει και η φίλη μου η Στέργια Κάββαλου: «Αντί να χώνεσαι στις γωνίες χαϊδεύοντας το κεφάλι σου για να απαλύνεις τον πόνο άσε και κάποιον άλλο να σου λούσει τα μαλλιά, να στα χτενίσει πλεξούδες και ας σε πονέσει. Βάλε το γδαρμένο σου χέρι μέσα στο δικό του και άφησέ τον να σε σηκώσει. Κι ας μην ξέρεις για πού είστε.»

_

Το άρθρο γράφτηκε 7.03.2014 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Για ένα τίποτα

Στίχοι: Αποστόλης Δημητρακόπουλος
Μουσική: Αποστόλης Δημητρακόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Μιλτιάδης Πασχαλίδης

Το παρών κομμάτι προέρχεται από το δίσκο «Στάχυ», όπου κυκλοφόρησε το 2005. Ένας πολύ όμορφος δίσκος και πολύ δουλεμένος.

Την ρωτάω, με ρωτάει
απαντάω, απαντάει

…δείτε πόσο εύκολα μπορεί να αρχίσει κάποιος να γράφει ένα τραγούδι, ρήματα “πεταμένα” στο χαρτί…
κι έτσι πιάνουμε κουβέντα
για το τίποτα

…προσέξτε τη λέξη «τίποτα», καθ’ όλη την διάρκεια του κομματιού, προσέξτε τη χρήση της!
…και επίσης με ποια λέξη θα μπορούσαμε να την αντικαταστήσουμε, και να έχουμε το ίδιο νόημα;

Κι ο καφές όταν τελειώσει
φτιάχνουμε άλλη μία δόση

…τα σκηνικά του τραγουδιού μπορώ να πω ότι έχουν μπει, είναι σε κάποιο σπίτι!
“τι ‘ναι αγάπη μου η αγάπη”
λέει τίποτα!

Την χαϊδεύω, με χαϊδεύει
την μαγεύω, με μαγεύει

…δείτε πως λειτουργεί η δράση-αντίδραση, χρειάζεται απλά μια μικρή κίνηση, ένα χάδι, ένα άγγιγμα, μια κίνηση αγάπης και αυθορμητισμού για να ξεκινήσει μια σχέση, μια φιλία, οτιδήποτε• κάτι που ξεχνάμε τώρα τελευταία, αφού περιμένουμε τον έρωτα, μια δουλειά κλπ να μας έρθουν σαν μάννα εξ ουρανού!
κι έτσι φτάνουμε μαζί
…κι εδώ, όλα τα διπλά ρήματα ενώνονται σε μία λέξη, στο μαζί!
μπροστά στο τίποτα
η λέξη χρωματίζει ηχητικά τον στίχο και παράλληλα φορτίζει και το νόημα του τραγουδιού

Μα η βραδιά όταν τελειώσει
κάποιος πρέπει να πληρώσει
το δωμάτιο που χάνεται
στο τίποτα
…δε ξέρω αν αυτός ο στίχος μιλάει για μια πληρωμένη γυναίκα, αλλά αυτό μου έρχεται πρώτο στο μυαλό…
…μπορεί βέβαια να είναι μεταφορικό το ρήμα «πληρώνω», και να εννοεί ο Δημητρακόπουλος συναισθηματική πληρωμή και το δωμάτιο να είναι από ένα σπίτι όπως είπαμε

Μα στο τέλος συμφωνούμε
πως αν ψάξουμε θα βρούμε
μια ελπίδα γεννημένη
από το τίποτα

…αν ξαναδιαβάσετε τα πρώτα τρία κουπλέ και ύστερα τα τρία τελευταία θα καταλάβατε πως το νόημα χάνεται λίγο, η απλότητα που υπήρχε στα πρώτα τρία έχει εξαλειφτεί, το νόημα τώρα είναι λίγο μετέωρο
…όμως δε παύει να είναι ένα πολύ δυνατό κουπλέ το συγκεκριμένο!

Kι όμως, δίπλα στο πλευρό της
είμαι ένας στρατιώτης

…θα έλεγε κανείς πως το συγκεκριμένο είναι ερωτικό τραγούδι, αφού περιγράφει μια γνωριμία, πρώτα τα χάδια, μετά η αγάπη, τώρα ο στρατιώτης…
…με μια σύντομη επικοινωνία που είχα με τον δημιουργό του κομματιού όμως, μου αποκάλυψε το αντίθετο, δεν το έγραψε για ερωτικό κομμάτι

που τη μάχη πάει να δώσει
για ένα τίποτα

… η λέξη τίποτα που είπαμε στην αρχή, θα μπορούσε εύκολα να αντικατασταθεί με την λέξη πάντα! Θα είχε το ίδιο νόημα, άπλα στην Τέχνη ζωγραφίζουμε, παίζουμε θέατρο, γράφουμε μουσική για το λίγο, για το μικρό κοινό, για το τίποτα, για αυτό που δεν θα έρθει ποτέ, για αυτό που δε θα γνωρίσουμε ποτέ, για αυτό που ονειρευόμαστε και δεν είναι υπαρκτό, αλλά και για το τίποτα!
…τέλος, είναι ένα τραγούδι χωρίς ρεφρέν, όπως μου αρέσουν κι εμένα, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία που θα αναλύσουμε σε κάποιο άλλο κομμάτι, το αν δηλαδή χρειάζεται να υπάρχει ρεφρέν στα τραγούδια ή όχι. Σίγουρα θα πείτε πως χρειάζεται, αλλά αν προσέξετε υπάρχει μεγάλος αριθμός τραγουδιών που δεν έχει επωδό, όπως το λέγαμε παλιότερα.

Τα τραγούδια που αναρτώ σε αυτήν την στήλη δεν είναι τυχαία, δεν ξυπνάω μια μέρα και λέω αυτό θα επεξεργαστώ, είναι στίχοι που αν τους διαβάζεις έχουν ζουμί… τι εννοώ; Οι στίχοι έχουν λόγο, σχήμα, πρόσωπα, καταστάσεις… Ακόμα μου αρέσει να στηρίζω καλλιτέχνες που δεν έχουν τόσο μεγάλη αναγνώριση, που δεν παίζονται τα κομμάτια τους στο ραδιόφωνο, ούτε παίζουν σε μεγάλα μαγαζιά, και που πρέπει να ψάξεις αρκετά για να ακούσεις δείγματα δουλειάς τους.


_

Το άρθρο γράφτηκε 21.01.2014 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Φωτιά μου

Στίχοι: Μιλτιάδης Πασχαλίδης
Μουσική:
Μιλτιάδης Πασχαλίδης
Πρώτη εκτέλεση:
Μιλτιάδης Πασχαλίδης

Η διάθεση μου για το νέο άρθρο ήταν λίγο διαφορετική από ότι τις άλλες φορές. Δεν ήθελα να αναλύσω στίχο-στίχο, αλλά να περιγράψω την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Νομίζω πως διεισδύεις το ίδιο καλά και με αυτό τον τρόπο. Αρχικά, ο ίδιος ο Μίλτος Πασχαλίδης αποκαλύπτει σε μια παλιότερη συνέντευξη πως γράφτηκε αυτό το κομμάτι: Είχε αποδεχτεί την πρόσκληση ενός φίλου του να πάνε σε ένα μαγαζί που είχε πολύ δυνατή μουσική, και με τους παραβρισκόμενους να χορεύουν πάνω στα τραπέζια, τα ποπ σκυλάδικα της εποχής. Ο φίλος του Μίλτου πέρναγε αρκετά καλά, αλλά εκείνος δεν καταλάβανε το γιατί. Σε μια στιγμή ο dj, βάζει το γνωστό σε όλους μας Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας, του Μάνου Λοΐζου. Χαρακτηριστικά ο Πασχαλίδης είχε πει: «Το πλήθος ξενερώνει, τα κορίτσια κατεβαίνουν από τα τραπέζια εκτός από ένα. Ένα κορίτσι με μακριά μαύρα μαλλιά χορεύει την Ευδοκία. Η άτιμη χορεύει λεβέντικα, αντρίκια, σπάνιο να δεις γυναίκα να χορεύει καλά ζεϊμπέκικο, έμεινα να τη χαζεύω… Γι’ αυτό το κορίτσι που δεν το γνωρίζω και που ποτέ δεν το ξαναείδα, έφτιαξα το ίδιο βράδυ τη “Φωτιά μου”».

Με χάδια τρομαγμένα,
με διψασμένα χάδια

…όταν η επανάληψη γίνεται με ωραίο τρόπο δεν είναι καθόλου κουραστική, ίσα – ίσα που βοηθάει στην φόρτιση των συναισθημάτων, μιλάω για την λέξη «χάδια»
του νου μου τα σκοτάδια
απόψε ντύνομαι
…όμορφη παρομοίωση φυσικά

Λευκό πανί υψώνω
…αυτός ο στίχος μου θυμίζει τον μύθο του Θησέα, όπου ξέχασε να αλλάξει τις σημαίες και ο πατέρας του οδηγήθηκε στον γκρεμό
και πάω όπου με πάει
…και εδώ ακριβώς το ίδιο που λέγαμε πιο πριν με την επανάληψη, ο στιχουργός χρησιμοποιεί ένα ρήμα σε δύο διαφορετικά πρόσωπα, στον ίδιο στίχο!
αυτό που με σκορπάει,
σου παραδίνομαι
…μια δυνατή αντίθεση με πολύ νόημα

Μονάχη μες τους ξένους
και μες τους φίλους μόνη
…δύο στιχάκια που υμνούν την μοναξιά
…και εδώ πάλι η επαναληπτική διαδικασία, μονάχη – μόνη

να ‘ξερα τι σε σώνει
στον πόνο στη χαρά

…και επίσης ωραία συνέχεια μετά, και άλλη μία αντίθεση – ξανά

Γυαλί που δεν ραγίζει
…αυτό εδώ το στιχάκι μάλλον το έγραψε ο στιχουργός για τα ποτήρια και τα πιάτα που πετάμε πάνω στο κέφι μας, αλλά εκείνος ψάχνει για ένα γυαλί που είναι από τέτοιο υλικό, που δεν σπάει με τίποτα και ποτέ!
θα ‘βρισκα να σου τάξω
Πες μου πως να πετάξω
με δανεικά φτερά

…πώς να πετάξεις με δανεικά όνειρα, δανεικές ιδέες, ακόμα και δανεικά λεφτά;

Της φυλακής μου πόρτα
εσύ και αντικλείδι

…είσαι δηλαδή τα πάντα…
και γω μικρό στολίδι
…και εγώ ένα μικρό φυλαχτό, πολύ όμορφη αντίθεση
στον άσπρο σου λαιμό
…χαρακτηριστικό του κοριτσιού, χαρακτηριστικό της αθωότητας, αλλά και της απλότητας

Θα πω ένα τραγούδι
σήκω να το χορέψεις
Τα μάτια να μου κλέψεις
για πάντα πριν χαθώ

…το αγαπημένο μου μέρος του τραγουδιού, ειδικά στην ζωντανή ηχογράφηση με τον Θηβαίο, το τραγούδι απογειώνεται, και επίσης το τραγούδι δεν τελειώνει με το ρεφρέν, όπως γίνεται σε όλα τα τραγούδια!

Φωτιά μου εσύ κι αέρας
στο σύνορο τούτης της μέρας
Τη φλόγα σου δώσ’ μου

…κι άλλο στοιχείο της αθωότητας, η φλόγα, η σπίθα…
και γίνε μου φως μου
χρυσόμαλλο δέρας

…δεύτερο στοιχείο από την μυθολογία

Φωτιά μου εσύ κι αέρας
στο σύνορο τούτης της μέρας
Το γέλιο σου δώσ’ μου
και γίνε του κόσμου το πέρας

Ακόμα, κανένα γεγονός δεν είναι ολοκληρωτικά κακό ή ολοκληρωτικά καλό. Απλά έχουμε φτιάξει έτσι τα αντανακλαστικά μας, ώστε να λειτουργούμε με οργή σε ό,τι στραβό μας γίνεται, αλλά σε ό,τι ωραίο μας συμβαίνει, έχουμε συνηθίσει να το προσπερνάμε. Σαν να βγάζουμε αερόσακους στην ευτυχία, και να μην αφήνουμε τον εαυτό μας να “τρακάρει” μαζί της, αλλά στην λύπη να πέφτουμε με τα μούτρα και χωρίς κράνος. Κάνω αυτό το σχόλιο, γιατί μερικές φορές η πρώτη εντύπωση που έχουμε για κάποιον ή για κάτι είναι λανθασμένη. Όπως ο Πασχαλίδης που αρχικά έδειχνε να μην περνάει καλά στο μαγαζί, αλλά στο τέλος έγραψε ένα υπέροχο κομμάτι.

Το δεύτερο σχόλιο που θα κάνω είναι για την μαγεία της λογοτεχνίας και της Τέχνης γενικότερα. Η Τέχνη δεν χρειάζεται φανφάρες για να δουλέψει, ούτε είναι ένα μηχάνημα που το βάζουμε στην πρίζα και πατάμε κάνα δύο κουμπιά και λειτουργεί. Ούτε το ετεροθαλή αδελφάκι της η έμπνευση χρειάζεται κάτι από όλα αυτά, το μόνο που χρειάζεται είναι να έχεις τα αυτιά σου και τα μάτια ανοιχτά! Το ωραίο είναι πως υπάρχουν κάποιοι μηχανισμοί για την έμπνευση. Το να γραφείς εν βρασμώ ψυχής, ή να αφήνεις ένα συναίσθημα να σε κυκλώσει, και ύστερα από πολύ καιρό να γράψεις. Ακόμα, όσον αναφορά το συναίσθημα, μπορείς να το αποτυπώσεις ως έχει, ή ως μια υπερβολή, να το μεγεθύνεις δηλαδή, ή να γράψεις την δικιά σου φαντασίωση, όπως π.χ. έκανε κι ο Μίλτος στο συγκεκριμένο τραγούδι. Πήρε μία κατάσταση και την διαμόρφωσε όπως εκείνος ήθελε, για να βγει αυτό το ωραίο αποτέλεσμα. Όπως είχε πει και ο ίδιος, το αγαπάει αυτό το τραγούδι, σαν να το είχε γράψει κάποιος άλλος…

_

Το άρθρο γράφτηκε 2.12.2013 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Το κοπερτί

Στίχοι: Μαριανίνα Κριεζή
Μουσική: Λένα Πλάτωνος
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Παλαμίδας

Αρχικά, ας εξηγήσουμε την ερμηνεία του τίτλου, το “κοπερτί” είναι ένα από τα πολλά λαχνίσματα που είχαμε όταν ήμασταν παιδιά. Λαχνίσματα ή κληρωσιές, ονομάζονται τα παιδικά τραγούδια που λέγονται πριν αρχίσει ένα παιχνίδι, όπως το κρυφτό, η τυφλόμυγα κ.α. Τα τραγούδια αυτά, που συνήθως είναι περιορισμένης έκτασης, ακούγονται προκειμένου να καθορίσουν την σειρά εκκίνησης του παιχνιδιού. Τον κλήρο αποτελεί η τελευταία συλλαβή των τραγουδιών αυτών και σε όποιον σταματήσει είναι η σειρά του να παίξει. Τα περισσότερα τραγούδια έχουν ακαταλαβίστικο νόημα, αλλά η χρησιμότητά τους είναι μεγάλη! Τα πιο γνωστά λαχνίσματα είναι το: “Α μπε μπα μπλομ, του κίθε μπλομ..”, “Άκατα μάκατα σούκουτου μπε…”, “Είσαι κινεζάκι; Τρως πολύ ριζάκι;…”, “το παπούτσι σου βρωμάει, άλλαξε το” και άλλα πολλά εύθυμα τραγουδάκια.

Δεύτερον, ένα ακόμα ωραίο στοιχείο είναι πως το 2010, η Λένα Πλάτωνος πραγματοποίησε μια συναυλία στο Παλλάς, όπου μετέπειτα έγινε και δίσκος. Αυτό το τραγούδι το ερμήνευσε μαζί με τον φίλο της Γιάννη Παλαμίδα. Στο όλο παιδικό κλίμα του τραγουδιού, η Λένα επάνω στην σκηνή “τα βγάζει”, τραγουδάει δηλαδή το λάχνισμα και αυτός που θα “βγει”, θα πρέπει να τραγουδήσει το τραγούδι. Ο κλήρος τυχαίνει στον Γιάννη, όπου φυσικά αρχίζει να τραγουδάει.

Τρίτον και ίσως το σημαντικότερο όλων, σύμφωνα με τη Λένα Πλάτωνος σε μία συνέντευξη: «Το κοπερτί, το κοπερτί τάπι τάπι ρούσι, είναι ένα παιδικό παιχνίδι, που τα παιδιά κάνουν έναν κύκλο και στο τέλος κάθε γύρου αποχωρεί και ένα. Αυτό το παιχνίδι έφερνε μια μελαγχολία στη Μαριανίνα (Κριεζή) και ήθελε να το κάνει τραγούδι. Έτσι το Κοπερτί μεταφέρθηκε νοηματικά, στο πως μας αποχαιρετάνε αγαπημένα πρόσωπα, ένα – ένα, και φεύγουν από τη ζωή». Τέλος, σε μία σύντομη επικοινωνία που είχα μαζί της, μου αναφέρει επίσης πως το τραγούδι αυτό γράφτηκε για έναν ανεκπλήρωτο έρωτα…

Και Κοπερτί το Κοπερτί
…μόνο με τη λέξη “κοπερτί”, από το τίτλο δηλαδή, με έχει κερδίσει, γιατί με βάζει στη διαδικασία να ψάξω, να ρωτήσω τι είναι στα αλήθεια αυτό το “κοπερτί”
…επίσης ο τίτλος σε ένα έργο είναι πολύ σημαντικός, αν είναι ξεχωριστός και ιδιαίτερος προσελκύει πολύ πιο εύκολα το κοινό
κι εμείς θα κουραστούμε
θα αρχίσει κάποτε η φθορά κι ο μαρασμός

…όπως σε όλες τις σχέσεις –ή σχεδόν– έρχεται μετά από κάποιο διάστημα η συνήθεια, και η συνήθεια φέρνει μαρασμό και δυστυχία, χαρακτηριστικό στοιχείο της στιχουργού, αφού σε πολλά τραγούδια περιγράφει «το αδιέξοδο των σχέσεων και τη φθαρτότητα του ερώτα», όπως χαρακτηριστικά είχε γράψει ο Δημήτρης Βαγενάς σε ένα κείμενό του αφιερωμένο στη στιχουργό

Και Κοπερτί το Κοπερτί
θα ξεαγαπηθούμε

…αυτός ο στίχος εκφράζει αθωότητα, μιας και τέτοιες λέξεις τις λέγαμε μικροί όταν παίζαμε, αλλά δε γελάγαμε αφού δεν ξέραμε πως ήταν κάποιο γραμματικό λάθος
όλη η ζωή μου ήταν ένας χωρισμός
…πόση διάρκεια και πικρία βγάζει τούτο εδώ το στιχάκι;

Δε θα φτιάχνεις πια
στιχάκια στη γιορτή μου

…εδώ θα ήθελα να σταθώ και να πω, πως γενιά με τη γενιά χάνουμε τις παραδόσεις μας, π.χ. αυτό το τραγούδι γράφτηκε πριν 36 χρόνια, γιατί άραγε δεν έχω ακούσει ένα ανάλογο τραγούδι που η εισαγωγή του να είναι ένα λάχνισμα;
…και δεύτερον, η ρομαντική εποχή μου φαίνεται πως τελείωσε, εγώ ευτυχώς την πρόλαβα στην κόψη, εμείς προλάβαμε δηλαδή να γράψουμε κάποια στιχάκια για τα κορίτσια που μας άρεσαν, τώρα τα σημερινά παιδιά έχουν αφοσιωθεί στον υλισμό και την υλικότητα και εκφράζουν την αγάπη τους μέσω του Instagram και του Facebook
ούτε καρδιές με κόκκινο χαρτί
…η ατμόσφαιρα θυμίζει παιδικό πάρτι και αυτό το λέω σαν ένα μεγάλο θετικό, μπορεί να φαίνεται πως τα τραγούδια της κ. Κριεζή είναι παιδικά, αλλά όχι αθώα
…ακόμα θα μπορούσε να είναι ένα παραμυθοτράγουδο, αλλά δεν είναι, για εμένα αποτελεί μια ερωτική ιστορία γραμμένη από ψυχή παιδιού!
όμως πάντα εσύ
θα ‘σαι Κοπερτί μου
το μοναδικό μου Κοπερτί

…με απλά λόγια συμπληρώνει το τραγούδι, και αυτό το λέω πάλι για καλό!

Και Κοπερτί το Κοπερτί
θα βγαίνεις μ’ άλλα αγόρια
κι εγώ θα ζήσω το δικό μου το ρυθμό

…σαν να σε συνεπαίρνει η μουσική από το πάρτι

Και Κοπερτί το Κοπερτί
μετά από χίλια χρόνια
θα σου τηλεφωνήσω σ’ άλλον αριθμό
…η αλήθεια είναι πως στο κομμάτι ακούγεται πολλές φορές η λέξη “κοπερτί”, αλλά η επανάληψη δεν κουράζει, αντίθετα, “μεγαλώνει” κι άλλο το κομμάτι, το φορτίζει συναισθηματικά!

Γεια σου Κοπερτί
…κοιτάξτε πως ο προφορικός και ο καθημερινός λόγος έχουν εισχωρήσει στον γραπτό λόγο, «γεια σου», πιο απλά δε γίνεται..
θυμάσαι τη φωνή μου
…μια πολύ καλή συνέχεια της προηγούμενης στροφής, αφού η φωνή συνδέεται με το τηλέφωνο
αν είσαι ολομόναχο και συ
πάρε ένα ταξί
κι έλα Κοπερτί μου
έλα να γεράσουμε μαζί…

…μετά από τα «χίλια χρόνια» θα γεράσουμε και μαζί!

Η δημιουργός αυτού του τραγουδιού είναι Μαριανίνα Κριεζή, όπου μας έχει συνηθίσει όπως είπαμε, σε μια παιδική γραφή, χωρίς όμως οι στίχοι της να απευθύνονται σε παιδιά. Έτσι, 36 χρόνια μετά από την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου δίσκου, τα τραγούδια της θεωρούνται σύγχρονα και προχωρημένα, και αντικείμενα προς μελέτη!

Τέλος, ένα άλλο ξεχωριστό ντουέτο είναι του Βασιλικού και της Δήμητρας Γαλανή.

_

Το άρθρο γράφτηκε 10.10.2013 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Μια στάση εδώ

Στίχοι: Φίλιππος Γράψας
Μουσική: Μάριος Τόκας
Πρώτη εκτέλεση: Δημήτρης Μητροπάνος

Μια στάση εδώ να βγω στο δρόμο να χορέψω ένα ζεϊμπέκικο
…κατ’ αρχάς ο πρώτος στίχος τραβάει όλη την προσοχή μας, είναι ένα πολύ δυνατό ξεκίνημα
…δεύτερον, χρειάζεται να κάνουμε «μια στάση» όπως ακριβώς το λέει και το κομμάτι, να πατήσουμε φρένο στους φρενήρης ρυθμούς της ζωής και να ξανά κοιταχτούμε, να ξανά γνωριστούμε, να ξανά αγκαλιαστούμε. Χρειάζεται δηλαδή ένας επαναπροσδιορισμός των σχέσεων μεταξύ μας, έχουμε χάσει τις ταυτότητές μας και δεν το ξέρουμε!
…και όσο αναφορά το δεύτερο μισό του στίχου, χρειάζεται να κάνουμε μερικές πράξεις γενναίες, πράξεις που τις νιώθουμε και που πιστεύουμε πως είναι σωστές, αδιαφορώντας τελείως για τη γνώμη των άλλων

πάνω στην άσφαλτο και συ με ύφος ψεύτικο
…τώρα εισάγει ένα β’ πρόσωπο, τη γυναίκα
να με κοιτάζεις τάχα πως με λογαριάζεις
να με κοιτάζεις τάχα πως με λογαριάζεις

…η εικόνα που μας έχει δώσει ο στιχουργός, στο πρώτο κουπλέ είναι μαγική, θυμίζει κάτι από τις ταινίες του Θ. Αγγελόπουλου… ένα τρανζιστοράκι ή μια κομπανία να παίζει, και στη μέση του πουθενά κάποιος άντρας φορώντας τα καλά του ή γαμπρός και μια γυναίκα με κάποιο κόκκινο φουστάνι ή με το νυφικό της να τον κοιτάζει αδιάφορα που χορεύει

Θα κάνω στάση στη διπλή γραμμή του δρόμου
πόσο κοστίζει μια παράβαση του νόμου
να σταματήσω θέλω την κυκλοφορία
για να φωνάξω ότι πρόδωσες την πιο όμορφη ιστορία

Μια στάση εδώ θέλω απόψε να με δεις σε δυο ξεσπάσματα
…το τραγούδι γίνεται ακόμα πιο θεατρικό, επίσης μας μαρτυράει στοιχεία του χαρακτήρα του ήρωά μας
να ξεχαστούνε της ζωής μας τα χαλάσματα
…ο πιο ωραίος στίχος του τραγουδιού, γιατί μέσα από τα χαλάσματα αναδύεται και χτίζεται κάτι καινούριο
να μ’ αντικρίζεις τάχα πως με υποστηρίζεις
να μ’ αντικρίζεις τάχα πως με υποστηρίζεις

…τραγούδι γραμμένο σε ίδιο μοτίβο, με πλούσιες ομοιοκαταληξίες και δυνατά νοήματα

Θα κάνω στάση στη διπλή γραμμή του δρόμου
…το ρεφρέν ουσιαστικά είναι λίγο πιο φορτισμένο συναισθηματικά από τα άλλα δύο κουπλέ
πόσο κοστίζει μια παράβαση του νόμου
…όταν πραγματοποιούνται ερωτήσεις πάσης φύσεως, από ρωτορικές μέχρι πραγματικές, δυναμώνουν και “γεμίζουν” ένα τραγούδι
να σταματήσω θέλω την κυκλοφορία
…και εδώ στοιχεία του χαρακτήρα, ίσως πολλοί νομίζουν πως ο ήρωας είναι νευρικός και οξύθυμος, αλλά εμένα μου αρέσει η αντίθετη εκδοχή, πως είναι κάποιος που απλά μαζεύει όλα αυτά που του έχουν συμβεί και στο τέλος ξεσπάει, φτάνει δηλαδή σε ένα σημείο να πει αυτό το “μπάστα”, “όπα”, κάτι πρέπει να αλλάξω…
για να φωνάξω ότι πρόδωσες την πιο όμορφη ιστορία

…και στο τέλος μια κραυγή οργής

Τρία στάδια ακολουθώ για να γράψω πάνω σε ένα τραγούδι. Πρώτα το ακούω, μετά το βλέπω… και μετά το διαβάζω. Καταλαβαίνω πως το πιο σημαντικό σημείο του είναι ο τίτλος. «Μια στάση εδώ», νομίζω πως πρέπει να εντάξουμε αυτήν την μικρή φράση στο λεξιλόγιό μας και να την λέμε όσο πιο συχνά μπορούμε. Ναι, να σταματάμε κάθε τρεις και λίγο και να ζούμε τη στιγμή. Μόνο έτσι θα νομίζουμε πως σταματάμε το χρόνο! Μόνο έτσι θα μάθουμε τις διαφορετικές πτυχές του άλλου, αλλά και του εαυτού μας!
Τέλος, αν μπορούμε ας χορέψουμε και ένα ζεϊμπέκικο γι’ αυτόν που αγαπάμε, καλό κάνει, κακό δεν κάνει!


_

Το άρθρο γράφτηκε 3.9.2013 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Η τιμή της αγάπης

Στίχοι: Τώνια Μαρκετάκη
Μουσική:
Ελένη Καραΐνδρου
Πρώτη εκτέλεση:
Δήμητρα Γαλάνη

Τιμή δεν έχει η αγάπη,
…πώς θα μπορούσε;
τιμή δεν έχει κι η ζωή.
…πώς θα μπορούσε επίσης;!
Ποιος την πουλά, ποιος αγοράζει,
…μα κάτι θέλει να πει η στιχουργός, κάτι θα έχει στο μυαλό της
ποιος τήνε βγάζει στο σφυρί;
…εμένα μου έρχονται πολλά παραδείγματα και ένα εξ αυτών είναι η πορνεία

Τιμή δεν έχει η αγάπη,
τιμή δεν έχει κι η ζωή.
…αξίες που θα έπρεπε να είναι δοσμένες απλόχερα στις ζωές μας, σε λίγο καιρό θα καταντήσουμε να τις αγοράζουμε από τα super market, με barcode και ΦΠΑ
Όποιος την έχει τήνε δίνει
με μια ματιά, μ’ ένα φιλί.

…τόσο απλά, με ένα βλέμμα ή με ένα αθώο φιλί

Αν έχεις λίγη αγάπη, δώσ’ μου
να μου γλυκάνεις τη ζωή.

…στους καιρούς που βασιλεύει η μισαλλοδοξία, η απογοήτευση και η μιζέρια, που βλέπεις παντού πρόσωπα θλιμμένα, καλό θα ήταν, αν μας έχει απομείνει αγάπη, ή τέλος πάντων έστω κάτι που να θυμίζει αγάπη, να τη δίνουμε χωρίς δεύτερη σκέψη
Τιμή δεν έχει η αγάπη,
τιμή δεν έχει κι η τιμή.

…και εδώ ο κορυφαίος στίχος όλων, η κλιμάκωση, το αποκορύφωμα
…για ‘μένα αυτός ο στίχος έχει ανεκτίμητη αξία, για κάποιους βέβαια, όλα αγοράζονται και όλα πωλούνται

Αγαπήστε τα τραγούδια που δεν λένε δέκα φορές το ρεφρέν.
Αγαπήστε τα τραγούδια που δεν ακούστηκαν ποτέ στα ραδιόφωνα.
Αγαπήστε τα τραγούδια που δεν χρησιμοποιούν δύσκολες λέξεις και έννοιες για να προκαλέσουν, που δε θυμίζουν ποιήματα, γιατί πολύ απλά είναι τραγούδια!
Αγαπήστε τα τραγούδια που σας φέρνουν εικόνες, που σας κάνουν να κλαίτε και που σας κάνουν καλύτερο άνθρωπο.
Αγαπήστε τα τραγούδια που τα λόγια, θα μπορούσε να τα έχει γράψει και ένα μικρό παιδί!

Το παρών τραγούδι ακούγεται στους τίτλους του τέλους της ομώνυμης ταινίας. Μια ταινία που μπορεί κάποιος να την δει μέσα από το YouTube. Επίσης, υπάρχουν 3-4 διαφορετικές εκτελέσεις, εγώ το αγάπησα από τη μικρή Μιρέλα Πάχου.

_

Το άρθρο γράφτηκε 15.07.2013 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Χαμένοι δρόμοι

Στίχοι: Λίνα Τουρκογιώργη
Μουσική: Αντώνης Τουρκογιώργης
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Δρόμοι, που μεγάλωσα μαζί σας,
…με την πρώτη λέξη η στιχουργός μας ορίζει το θέμα, αλλά και τα γενικά πλαίσια ολόκληρου του τραγουδιού, μας ορίζει δηλαδή τις συντεταγμένες που θα ακολουθήσει, πράγμα δύσκολο, αφού σπάνια θα συναντήσεις με την πρώτη κιόλας λέξη να μπαίνεις στο νόημα του τραγουδιού
και τα όνειρα στις πέτρες σας, τα έκρυψα.
…έχεις αναρωτηθεί πόσο σημαντικοί είναι οι δρόμοι για τη ζωή σου;
…έχεις αναρωτηθεί πως χωρίς τους δρόμους δεν θα ταξίδευες πουθενά;
…φαντάσου ένα χωριό χωρίς καθόλου δρόμους, χωρίς καθόλου οδικό σύστημα, χωρίς καμία πινακίδα, θα πήγαινε ποτέ κανείς εκεί;
αυτοί οι τόνοι ασφάλτου έχουν τελικά σημασία…
Δρόμοι, που ματώθηκα με φίλους,
και σε μια αγκαλιά σας μέσα, μόνος έκλαψα.
…οι στίχοι αυτοί θυμίζουν χωριό, αλλά και μερικά χρόνια πίσω τις γειτονιές της Αθήνας, αφού μόνο πριν από μερικά χρόνια τα παιδιά παίζανε ποδόσφαιρο στους δρόμους και στις αλάνες, φτιάχνοντας αυτοσχέδια τέρματα και νοητά σύνορα για τις εξωτερικές γραμμές, τώρα το μόνο ερώτημα που έχουν τα παιδιά είναι σε ποια κονσόλα θα “συναντηθούν”, και χωρίς να ιδρώσουν θα καταφέρνουν να πετύχουν τον στόχο τους…

Χαμένοι δρόμοι, όσο κι αν έψαξα να βρω,
κάτι παλιό, κάτι να μου θυμίζουνε.
…το τραγούδι αποκτά αυτόματα διπλή φόρτιση, πρώτον γιατί η στιχουργός βάζει απλά ένα επίθετο μπροστά από το τραγούδι
…και δεύτερον, γιατί το τραγούδι δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός, μπορεί η ιδέα να έρχεται τυχαία, αλλά η καταγραφή κάθε άλλο παρά τυχαία είναι
…το λέω αυτό γιατί όλα είναι μια ανάμνηση, κάτι δηλαδή που ζήσαμε πιο μικροί και κάποια στιγμή ευδοκίμησε και αυτό λέει ο συγκεκριμένος στίχος
…επίσης εξηγεί τα όσα γράψαμε παραπάνω, αφού οι σημερινοί δρόμοι δεν θυμίζουνε τίποτα αυτών των χωριών, αλλά ακόμα κι οι δρόμοι των χωριών έχουν αλλάξει κατά πολύ
Χαμένοι δρόμοι, πόσα θλιμμένα μυστικά,
πόσες ζωές, πόσα τραγούδια, ψιθυρίζουνε.
…καταλήγοντας μεγεθύνει όλη την δομή και την αξία που είχε δημιουργήσει, μας εξηγεί δηλαδή πόσοι άνθρωποι περάσανε και περπατήσανε από τους δρόμους, το περπάτημα για παράδειγμα κρύβει σκέψεις, όνειρα…
…με τη λέξη “ψιθυρίζουνε” ο νους μου πηγαίνει στα παγκάκια, εκεί που οι αναμνήσεις και τα συναισθήματα γίνονται λέξεις και χαράζονται

Όλα μου λείπουνε, οι μυρωδιές απʼ τα παράθυρα τα ανοιγμένα,
όλα μου λείπουνε, τα γιασεμιά και τα τριαντάφυλλα τα ανθισμένα.
Τα ροζ φουστάνια κι οι κορδέλες στα μαλλιά,
και το ραδιόφωνο να παίζει, τις Κυριακές τα λαϊκά.

Μόνος, μέσα στο σύννεφο το γκρι,
…σε αυτήν εδώ την στροφή η Λίνα αλλάζει το μέτρο
ψάχνω την παιδική αυλή, μα δεν τη βρίσκω.
…πάλι δόσεις από απωθημένα
Μόνος, με μια σημαία Ελληνική,
…αντίθεση, μιας και όταν κρατάμε την σημαία του κράτους μας, συνήθως έχουμε τριγύρω κόσμο, ενώ εδώ είμαστε μόνοι
την εθνική μας τη γιορτή, γιορτάζω σε μια ντίσκο.
…αυτός νομίζω είναι ο καλύτερος στίχος, αφού ένα από τα κύρια γνωρίσματα του καλού στίχου είναι να μπορεί να εναρμονίζεται με το “κάθε τώρα”

…ο στιχουργός εν γένει δεν πρέπει να είναι προφήτης, αυτήν την δουλειά την κάνουν τα μέντιουμ και οι αστρολόγοι, ο στιχουργός χρειάζεται να καταγράφει την εποχή του, αν ο στίχος είναι επίκαιρος και μετά από δέκα ή εκατό χρόνια τότε φταίμε εμείς…

Μόνος, βλέπω αεροπλάνα να περνούν,
και κάποιους να χειροκροτούν, μα ο ουρανός βουρκώνει.
…πόσο ωραία γίνεται η μεγέθυνση της αξίας!
Μόνος, κι έτσι όπως φτάσαμε ως εδώ,
…πόση απόγνωση και πόση αγανάκτηση κρύβει αυτός ο στίχος;
φοβάμαι αύριο τι θα δω, στου κόσμου την οθόνη.
…και εδώ πάλι, μιας με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο βλέπουμε μία ίδια οθόνη όλοι μας, πάλι πολύ επίκαιρο, το κομμάτι γράφτηκε πριν 2ο χρόνια

Όλα μου λείπουνε, οι μυρωδιές απʼ τα παράθυρα τα ανοιγμένα,
…οι δρόμοι είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με αναμνήσεις, και σίγουρα αυτοί οι δρόμοι δεν είναι για κάποια αστική περιοχή
όλα μου λείπουνε, τα γιασεμιά και τα τριαντάφυλλα τα ανθισμένα.
…ποια ήταν άραγε η τελευταία φορά που μύρισες λουλούδια, υπάρχουν λουλούδια στην Αθήνα; υπάρχουν λουλούδια στις μεγάλες πόλεις;
Τα ροζ φουστάνια κι οι κορδέλες στα μαλλιά,
και το ραδιόφωνο να παίζει, τις Κυριακές τα λαϊκά.
…εδώ  βάζει ακόμα μία εικόνα που τείνει να εξαφανιστεί, αφού η τελευταία φορά που “είδα” να φοράει κοπέλα ροζ φουστάνι και κορδέλα ήταν στο βιβλίο του Μ. Λουντέμη “Ένα παιδί μετράει τα άστρα”, ακόμα η εικόνα γίνεται τρισδιάστατη και αποκτάει άλλη μορφή, αφού μας μιλάει για ήχους, και τι ήχους; λαϊκούς…
…εγώ ήδη ακούω τη φωνή της Χαρούλας από κάποιο μισοχαλασμένο τρανζιστοράκι.

Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα που αφήνει το τραγούδι όταν τελειώνει είναι εκπληκτική. Ο δρόμος του τραγουδιού μας βγάζει στο χωριό μας, ή σε κάποιο μέρος που περάσαμε και αγαπήσαμε την κάθε εικόνα. Ένα τοπίο όπου ζήσαμε κάποιο Πάσχα, και έτσι με το πασχαλινό αεράκι ερωτευτήκαμε την όμορφη του χωριού στον επιτάφιο…
Οι δρόμοι πάντως έχουν άπειρες άκρες. Αν μπορούμε να πούμε, ο ίδιος δρόμος ενώνει ένα χωριό της Ισπανίας με ένα χωριό της Ελλάδας. Ένας δρόμος οδηγεί στα δύο αυτά σημεία. Το ζήτημα είναι να πάρουμε την απόφαση και να ξεκινήσουμε το ταξίδι. Η απόσταση είναι μια ψευδαίσθηση, το κοντά και το μακριά είναι σχετικό. Για αυτόν που δεν παίρνει απόφαση να ξεκινήσει, ακόμα και η μία στάση λεωφορείου του φαίνεται βουνό. Και έτσι καταλήγει να είναι ένας χαμένος δρόμος. Ή ένα χαμένο τραγούδι.


_

Το άρθρο γράφτηκε 4.6.2013 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Κάποτε

Στίχοι: Οδυσσέας Ιωάννου
Μουσική: Μιλτιάδης Πασχαλίδης
Πρώτη εκτέλεση: Δημήτρης Μητροπάνος

Κάποτε θα φύγουμε από δω
…ένας απόλυτα κατανοητός στίχος, έστω κι αν δε θέλουμε να τον αποδεχτούμε
Όταν θα ‘μαστε όλοι κουρασμένοι
…μακάρι όμως να “πιάσει” αυτό εδώ το στιχάκι, και να φύγουμε στα βαθιά γεράματα, με το ανάστημα σηκωμένο, αλλά και να έχουμε ζήσει έτσι όπως φανταστήκαμε, αλλά και ακόμα καλύτερα
…”και γέρος πια να αράξεις στο νησί, πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο”, από την Ιθάκη του Κ. Καβάφη
Θα γυρίσω λίγο να σε δω
…θα γυρίσω να ξανά δω την εικόνα σου και το τελευταίο βλέμμα σου, να κρατήσω την όψη σου…
Και θα με κοιτάς ευτυχισμένη
…χαρούμενη και κάπως έτσι να σε θυμάμαι για πάντα

Κάποτε θα φύγουμε από δω
Κι όλα σου τα ”θέλω” θα φωνάξεις

…πόσο δυνατή ή πόσο αδύναμη θα είναι αυτή η φωνή; έχουμε επιθυμίες στη ζωή μας; ή κυκλοφορούμε σαν πούλια με στημένα ζάρια;
Δεν θα ‘ναι το κλάμα σου βουβό
Θα μπορείς ελεύθερη να κλάψεις

…πότε ήταν η τελευταία φορά που έκλαψες; θυμάσαι άραγε πότε ήταν η τελευταία;

Κάποτε μα τώρα είμαστε εδώ
…το ρεφρέν έρχεται να ανατρέψει όλο το τραγούδι, αυτός ο στίχος αποτελεί γέφυρα με το τώρα, αυτήν εδώ την συγκεκριμένη στιγμή που διαβάζετε το τραγούδι, αλλά και με το “κάποτε”, το μέλλον, το αβέβαιο, αλλά και αυτό που μπορούμε να αλλάξουμε
Ξένοι σ ‘έναν τόπο που αλλάζει
…ξένοι στην ίδια μας την σχέση, στο ίδιο μας το σπίτι, στη χώρα μας
Ξέρω χίλιους τρόπους να σωθώ
…εδώ θα δανειστώ ένα άλλο τραγούδι του Οδ. Ιωάννου για να περιγράψω αυτόν τον στίχο. Μερικές φορές είμαστε τόσο “Αγύριστα κεφάλια” που ενώ ξέρουμε τη χρειάζετε να κάνουμε για να σωθούμε…
Μα κανένας τους δεν μου ταιριάζει
…δεν κάνουμε τίποτα, δεν πράττουμε, μένουμε απαθής σε ένα κόσμο που κινείται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, και τα πάντα αλλάζουν στο δευτερόλεπτο

Κάποτε θα φύγουμε από δω
Και θα είσαι όμορφη στο δρόμο

…ενώ τα γηρατιά θα έχουν έρθει, και θα έχουμε αρκετά χρόνια στην πλάτη μας, η ομορφιά στο βλέμμα θα έχει παραμείνει, όπως η θάλασσα που δε γερνάει ποτέ
Θα γελάς με ό,τι κι αν σου πω
…εδώ είναι σαν να ρίχνει ο στιχουργός μια κουταλιά μέλι στο τραγούδι
Σύννεφα θα βγάλουμε στον ώμο
…και έτσι γλυκά όπως μας αποχαιρετά, μας δίνει κάτι που θα αντικαταστήσει τα χρόνια που έχουμε στην πλάτη μας, με ένα σύννεφο, κάτι δηλαδή που είναι πανάλαφρο, και περπατάει αμέριμνο και ανέμελο στον ουρανό

_

Το άρθρο γράφτηκε 12.04.2013 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Ο παλιάτσος

Στίχοι: Μέλπω Ζαρακώστα
Μουσική:
Νότης Μαυρουδής
Πρώτη εκτέλεση:
Παιδική Χορωδία Ωδείου Kodaly

Ένας παλιάτσος είμαι εγώ
καλή σας μέρα

…μακάρι να συστηνόμασταν όλοι κατ’ αυτό το τρόπο και αντί να βγάζαμε βιογραφικά, να βγάζαμε τα καπέλα μας
Ξέρω να κλαίω, να γελάω, να πονώ
…ξέρω δηλαδή να εκδηλώνω τα συναισθήματά μου, κάτι που πάει να εκλείψει
ξέρω να λέω την αλήθεια πέρα ως πέρα
…η διαφορετικότητα συνεχίζεται, αφού ο παλιάτσος μας επισημαίνει κάτι που κατά καιρούς ξεχνάμε, να λέμε την αλήθεια, αφού πολλές φορές και εμείς οι ίδιοι λέμε ψέματα στον εαυτό μας
γι’ αυτό κι εγώ θα σας το πω…

Τραγούδι λέω δυνατά
ν’ ακούσουν όλα τα παιδιά
ν’ ακούσει η πολιτεία
κι απ’ το τραγούδι μου αυτό
παλιάτσοι άλλοι εκατό να βγουν στην κοινωνία


Κι έτσι όλοι μαζί κι αντάμα

…«όλοι μαζί» πόσο σημαντική φράση…
να τραγουδάμε τα δίκια της ζωής
να τραγουδάς κι εσύ απ’ την πλατεία

…κι αν για οποιοδήποτε λόγο δεν μπορείς να ακολουθήσεις τους πολλούς, βγες στην πλατεία της περιοχής σου ή στην πλατεία του χωριού και μίλα ανοιχτά για αυτά που βρίζεις καθημερινά, προσπάθησε να πείσεις λίγους στην αρχή και μετά τους πολλούς
…επίσης αυτός ο στίχος μου θυμίζει τον Νικόλα Άσημο

να μάθεις φίλε μου σωστά να ζεις
…εδώ το λέει καθαρά και απλά, τραγούδι στην πλατεία ισούται με σωστή ζωή, αλλά σίγουρα η στιχουργός θα εννοεί κάποια πλατεία νησιού ή χωριού και όχι τις πολύβουες πλατείες των μεγαλουπόλεων

Τραγούδι λέω δυνατά
ν’ ακούσουν όλα τα παιδιά
ν’ ακούσει η πολιτεία

…σε αυτό το σημείο που θυμίζει τον Μικρό Πρίγκιπα, μιας και το βιβλίο απευθύνεται από μικρά παιδιά μέχρι και πολύ μεγάλους
κι απ’ το τραγούδι μου αυτό
παλιάτσοι άλλοι εκατό να βγουν στην κοινωνία

…έχω διαβάσει πολλές συνεντεύξεις τραγουδιστών όπου κλασικά τους ρωτάνε πάντα τα ίδια πράγματα, μια κλασσική ερώτηση είναι «αν ένα τραγούδι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο;» οι περισσότεροι απαντάνε αρνητικά και συμφωνώ μαζί τους, γιατί αν δεν ντυθεί ο κάθε ένας παλιάτσος δύσκολα θα αλλάξει κάτι…
…πέρα από αυτό όμως, τραγούδια έχουν αλλάξει τον κόσμο ή τουλάχιστον έχουν χαρίσει ελπίδα, ειρήνη, αγάπη, τα πιο γνωστά είναι το «Imagine», το «Another Brick In The Wall» κ.α.

Ένας παλιάτσος είμαι εγώ
καλή σας μέρα…

…καλή σου μέρα!

Ακόμα, νομίζω πως το τραγούδι είναι εμπνευσμένο και άρρηκτα συνδεδεμένο με την ασπρόμαυρη φιγούρα της 7ης Τέχνης, τον Charles Chaplin. Πέρα από αυτό όμως, θα έλεγα πως είναι συγκινητικό κομμάτι, μιας και κάθε φορά που το ακούω μου φέρνει μνήμες από το σχολείο, και την παιδική μου ηλικία. Γραμμένο με το πιο απλό λεξιλόγιο, αλλά με τόσο δυνατά νοήματα!

_

Το άρθρο γράφτηκε 18.02.2013 για λογαριασμό του “Ορφέα”.