Διόδια

Στίχοι: Πόλυς Κυριάκου
Μουσική: Σταύρος Σιόλας
Πρώτη εκτέλεση: Σταύρος Σιόλας & Φωτεινή Βελεσιώτου

Δεν υπάρχουν και πολλά λόγια γι’ αυτό εδώ το κομμάτι, για εμένα το πιο όμορφο τραγούδι του 2013!

Τώρα θα δεις τα χρώματα ν’ αλλάζουνε
…ποια χρώματα όμως εννοεί ο στιχουργός; προφανώς για τα σκούρα χρώματα, που συμβολίζουν τη μοναξιά, τη θλίψη, τη μελαγχολία, αλλά αλλάζουν και γλυκαίνουν με κάποιο τρόπο, πώς; θα το μάθουμε παρακάτω…
και τα βουνά να σμίγουν ένα-ένα.
…εδώ περνάμε στην μεταφυσική, μου έρχονται δυο πράγματα ακούγοντας τον στίχο αυτό: πρώτον, άμα δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, θα πάει το βουνό στο Μωάμεθ και δεύτερον άλλο ένα απόφθεγμα για τον έρωτα, πως η αγάπη μετακινεί βουνά
…έχω ξανά πει πως οι στίχοι δεν είναι θεόσταλτο δώρο, δεν κατεβαίνουν ούτε από το πουθενά, ούτε από το άπειρο, όμως έρχονται δειλά-δειλά την στιγμή του γραψίματος, έρχονται στον στιχουργό γεγονότα και καταστάσεις που έχει ζήσει και απλά τα αλλάζει έτσι ώστε να τον βολεύουν στα δικά του “μέτρα”

Άγγελοι σα θνητοί θα σ’ αγκαλιάζουνε

…μοιάζει λίγο με sci-fi ταινία…
εχθροί θα σου μιλούν αγαπημένα.
…όπως και αυτός ο στίχος, έστω κι αν είναι πιο φυσιολογικός

Τώρα θα πιω νερό απ΄το ποτήρι σου
…εδώ όμως ξεπερνάει όλους τους στίχους, μακράν ο καλύτερος στίχος του τραγουδιού, ο πιο απλός, ο πιο κατανοητός στίχος, ο πιο καθημερινός
…τέτοιοι στίχοι είναι που λείπουν από το ελληνικό τραγούδι, θυμίζει την στιχουργική του Γκάτσου, που σε φόρτιζε συναισθηματικά με τις πιο απλές λέξεις

δικά σου θα’ναι πια όσα δεν έχω.
ωραία ανατροπή και εδώ μεταφυσικό, αλλά σίγουρα καλύτερο νόημα από τα άλλα
Θα σπρώξω ουρανό στο παραθύρι σου

…μεταφυσική δεύτερη φύση
κι ό,τι δεν άντεχα θα το αντέχω.
…πολύ πιο κατανοητός στίχος εδώ πέρα, οι στίχοι που πατάνε στη γη όπως αυτός εδώ, απέχουν αρκετά από κάποιον στίχο που σκέφτεσαι ένα δευτερόλεπτο για να καταλάβεις τι εννοεί ο στιχουργός και εν τέλει μπορεί και να μην καταλάβεις ποτέ τι ήθελε να πει

Τώρα θα πιάσω σπίτι στον παράδεισο

…ε νομίζω πως όλοι θέλουμε…
τσάμπα οικόπεδο σε παράλια
…και αυτό καλό είναι, ειδικά στον καιρό της κρίσης
Του έρωτα θα βάλω το πουκάμισο
και θα νικήσω δίχως πανοπλία

…ποίηση, με μια λέξη· και εδώ μοιάζει με μεταφυσική, αλλά οι λέξεις που χρησιμοποιεί ο Κυριάκου μας είναι πιο οικίες, τις φοράμε…
…και ίσως μια απάντηση στον στίχο του Μάνου Ελευθερίου “η πανοπλία που φοράς είναι κι αυτή της συμφοράς και στολισμένη με τα ψεύτικα στολίδια”

Τώρα θα δεις μες στης ψυχής τα υπόγεια
τραπέζι με ψωμί νερό κι αλάτι

…οι τελευταίοι στίχοι συνήθως είναι και πιο δύσκολοι, οι πιο εγκεφαλικοί, έτσι κι εδώ… ουσιαστικά πρώτα γράφονται οι ομοιοκαταληξίες και ύστερα τα άλλα λόγια, αυτό σηματοδοτεί μικρότερο νόημα

τώρα που δεν υπάρχουνε διόδια
…το τραγούδι επίσης έχει πολιτική χροιά, και αυτό είναι πολύ σημαντικό, μερικοί μόνο στίχοι να δίνουν ποιητικές αναφορές στην κοινωνία, στην πολιτική, στην αγάπη
…αλλά εδώ γίνεται η μεγάλη ανατροπή και μεγεθύνει ακόμη περισσότερο το κομμάτι, εδώ ο στιχουργός χρησιμοποιεί την ειρωνεία για να μας επισημάνει πως στην αγάπη δεν υπάρχουν όρια, ούτε σύνορα, ούτε ουρές αναμονής, ούτε πρέπει να πληρώσεις αντίτιμο για να περάσεις από την άλλη, μιας και τα διόδια φυτρώνουν ολοένα με πιο γρήγορο ρυθμό, αλλά…
που πέφτει σαν ζεστή βροχή η αγάπη.
…αλλά η αγάπη πέφτει σιγά-σιγά και κυλάει στα σώματα αυτών που θέλουν να αγαπήσουν και να αφεθούν στα χέρια του άλλου, χωρίς χρονοτριβές, χωρίς διαλείμματα

_

Το άρθρο γράφτηκε 2.5.2014 για λογαριασμό του “Ορφέα”.

Τα προς το ζην

“Τα προς το ζην” είναι μια φράση που χρησιμοποιούμε για να δηλώσουμε πως έχουμε μια πραγματική ανάγκη. Ανάγκη κυρίως για να ζήσουμε. Σήμερα η φράση αυτή έχει χάσει το νόημα της και χρησιμοποιείται για υλικά αγαθά, για εξαρτήματα, για αμάξια, για ψυγεία, για κινητά και για ακίνητα. Έκανα μια μικρή αναζήτηση στα τραγούδια που γράφτηκαν το 2015 και κατέληξα, πως αυτά που θέλουμε να έχουμε στη ζωή μας, για κάποιο λόγο δεν μπορούμε να τα έχουμε. Τα αδειανά χέρια όμως, γράφουν εκπληκτικά τραγούδια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το πρώτο τραγούδι της λίστας, του Αλέξανδρου Εμμανουηλίδη, που όλοι οι στίχοι χαρακτηρίζουν μια ολόκληρη σημερινή γενιά, φυσικά και την προηγούμενη, αλλά και την επόμενη…

1. Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης – Τα προς το ζην
Είμαι παντού, παντός και πάντα
είμαι εντός, εκτός κι αμήν.
Γέρασα πριν απ’ τα τριάντα
μονάχα για τα προς το ζην

2. Ταδε & Μάρθα Φριντζήλα – Τ’ αδέλφια
Σαράντα ημερώ φαγιά μου φέρα,
να τρώγω και να πίνω ολημέρα.
Μου τάσσουν σε σαράντα θα με βγάλουν,
ως τότε τους Κρουσάρους θ’ αποβγάλουν.
Με χάρακα μεγάλο κυλισμένο,
τον πόρο του σπηλιού είχανε φραμένο.

3. Δημήτρης Μητσοτάκης & Γρηγόρης Κλιούμης – Αγάπες δίχως σώμα
Εμείς θα λέμε για τις πλάνες και τις μπλόφες
για παραμύθια που ξερνάνε εφτά γενιές
και για πατρίδες σαν μασκαρεμένες σκρόφες
και για θρησκείες που ζητάνες παρθενιές

4. Μίλτος Πασχαλίδης – Ξημερώματα
Να σταμάταγε στην πόρτα σου ο αρχάγγελος
κι απ` την τόση ομορφιά σου να `μενε άλαλος.
Μ` ένα γέλιο σου να έπεφτε στα γόνατα
και να μ` άφηνε να βγω από τα χώματα

5. Χρήστος Θηβαίος & Βαγγέλης Καζαντζής – Κι όλο ρωτούσαν
Τους ψιθύρους άκουσαν πιο πέρα οι άνθρωποι
κι όλο κοιτούσαν τον μεγάλο ουρανό.
Κι από πίσω ο θεός, μοναχός τους κοιτούσε,
τους ανθρώπους ρωτούσε πως βρέθηκαν εδώ.

6. Ηλιοδρόμιο – Μεταρσίωση
Τὸ πνεῦμα μου, σὰν οὐρανός, σὰν ὠκεανός, σὰν θάλασσα,
λύνεται ἀπόψε στὸ ἄπειρο χωρὶς νὰ βρίσκει ἀναπαμό.

7. Παύλος Παυλίδης & B-Movies – Ο έρωτας
Ο έρωτας – ο έρωτας
αυτός είναι ο αίτιος
το δάκρυ του παράφρονος
το γαρ πολύν του έρωτος

8. Παντελής Σπύρου – Νάρκισσος “Ο άλλος εαυτός”
Η ζέστη σέρνει τα κορμιά σ΄ εφήμερες κατάρες
πάρε με πόθε πάρε με και παίξε με εξάρες
κομμάτιασε το σώμα μου φιλί φιλί να σβήσω
πάρε με αφέντη μέσα σου κι εγώ θα σε κερδίσω

9. Πάνος Βλάχος – Πρίγκιπας
Τις νύχτες τον ξυπνούν αστραπές και μπόρες
μα έξω καθόλου δεν βρέχει
ζητάει να του βρουν μάγους από άγνωστες χώρες
μα κανείς το γιατρικό του δεν έχει

10. Γιώργος Ανδρέου, Ρίτα Αντωνοπούλου – Το μόνο που σου ζήτησα
Το μόνο που σου ζήτησα
Ήταν ένα φιλί

Bonus. Φωτεινή Βελεσιώτου – Στάχτη
Είχες δάκρυα για μένα
και με κάψανε ένα ένα
κι όλα τα ΄νοιωσα
νάξερες ωραία που είσαι
είμαι αυτός που σ αγαπούσε
και μετάνοιωσα

_

Μπορείς να ακούσεις την playlist από εδώ.
Η κεντρική φωτογραφία είναι το εξώφυλλο από τον πρόσφατο δίσκο του Αλ. Εμμανουηλίδη.